Υπάρχουν κτίρια που είναι απλώς τέσσερις τοίχοι και μια στέγη. Υπάρχουν όμως και κτίρια που κουβαλούν μνήμη, ιστορία, αγώνες και τις ψυχές ενός ολόκληρου τόπου. Στον Δήμο Αλεξάνδρειας φαίνεται πως δύο τέτοια κτίρια βαδίζουν σήμερα σε μια κοινή και μάλλον θλιβερή διαδρομή.
Από τη μία το ιστορικό Κονάκι της Αλεξάνδρειας, η κατοικία του πασά στα χρόνια της Τουρκοκρατίας, που στέκει μισογκρεμισμένο και εγκαταλελειμμένο, περιμένοντας εδώ και χρόνια τη διάσωση που ποτέ δεν έρχεται.
Από την άλλη, το Ιστορικό Μουσείο Νησίου, ένας χώρος που δημιουργήθηκε με τη στήριξη των κατοίκων, οι οποίοι εμπιστεύθηκαν σε αυτό αμέτρητα κειμήλια της περιοχής. Ένας χώρος που επί δύο δεκαετίες δέχθηκε σχολεία, συλλόγους και επισκέπτες, αναδεικνύοντας την ιστορία ενός χωριού που συνδέθηκε άρρηκτα με τα γεγονότα του Μακεδονικού αγώνα στη λίμνη των Γιαννιτσών.
Η λειτουργία του μουσείου δεν ήταν μια προσωπική υπόθεση. Αποτελούσε απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου, το οποίο είχε αναγνωρίσει την ιστορική αλλά και τουριστική του αξία. Τα κλειδιά τότε παραδόθηκαν στον αείμνηστο πρόεδρο της κοινότητας Στέφανο Καραγιάννη, που ανέλαβε τη φροντίδα και τη διατήρησή του. Μετά τον θάνατό του, οι επόμενοι πρόεδροι αναγνώρισαν τη συμβολή του και παρέδωσαν τη διαχείριση στην κόρη του, Έφη Καραγιάννη, η οποία μέχρι σήμερα λειτουργεί ως υπεύθυνη του μουσείου, αναγνωρίζοντας πάντοτε ότι πρόκειται για δημοτική περιουσία.
Στο μεταξύ, ο χρόνος άφησε τα σημάδια του. Η σκεπή, οι τοίχοι και πολλά σημεία του κτιρίου παρουσιάζουν σοβαρές φθορές, ορατές ακόμη και στον πιο ανυποψίαστο επισκέπτη. Οι εξαγγελίες για αναστήλωση διαδέχονταν η μία την άλλη, όμως τα αποτελέσματα δεν εμφανίστηκαν ποτέ.
Και κάπου εδώ αρχίζουν τα ερωτήματα.
Ξαφνικά ζητείται από τη διαχειρίστρια να παραδώσει τα κλειδιά του μουσείου, με το επιχείρημα ότι το κτίριο προορίζεται για βρεφονηπιακό σταθμό.
- Υπάρχει σχετική απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου που να προβλέπει τη δημιουργία βρεφονηπιακού σταθμού στο Νησί;
- Υπάρχει απόφαση που να ζητά την απομάκρυνση της διαχειρίστριας και των ιστορικών αντικειμένων από τον χώρο και ποιοι δημοτικοί σύμβουλοι την υπερψήφισαν;
- Ποια είναι η πρόβλεψη για τη μεταφορά και ασφαλή διαφύλαξη των ιστορικών κειμηλίων που ανήκουν ουσιαστικά στη συλλογική μνήμη του τόπου;
- Γιατί σταμάτησε το ενδιαφέρον για την επισκευή του κτιρίου, όταν τα κονδύλια που είχαν ζητηθεί δεν εγκρίθηκαν ποτέ και όταν το πρόβλημα της στατικής του επάρκειας παραμένει άλυτο;
- Και τέλος, γιατί δεν ακολουθείται η θεσμική και νόμιμη οδός, αλλά μεταφέρονται ανεπίσημα μηνύματα για παράδοση κλειδιών;
Το μεγάλο ενδιαφέρον φαίνεται να εστιάζεται στην κατοχή των κλειδιών. Το τι θα συμβεί στο ίδιο το κτίριο, αν θα σωθεί ή αν θα ακολουθήσει τη μοίρα του Κονακιού, μοιάζει να βρίσκεται σε δεύτερη μοίρα. Ή ακόμη καλύτερα μόνος σκοπός να φύγει η συγκεκριμένη διαχειρίστρια.
Διότι η ανησυχία δεν αφορά μόνο ένα κτίσμα. Αφορά τη στάση μιας διοίκησης απέναντι στην ιστορική της κληρονομιά. Και πολλοί βλέπουν πίσω από τις εξελίξεις μια γνώριμη λογική: «Αν δεν είσαι μαζί μας, είσαι απέναντί μας».
Το σίγουρο είναι πως η υπόθεση έχει ακόμη δρόμο. Η διαχειρίστρια του μουσείου δηλώνει αποφασισμένη να ακολουθήσει κάθε νόμιμη διαδικασία, να θέσει το ζήτημα ενώπιον του Δημοτικού Συμβουλίου και να ενημερώσει δημόσια τους πολίτες.
Γιατί η ιστορία του Νησιού δεν ανήκει σε κανέναν ιδιώτη, σε καμία δημοτική αρχή και σε κανέναν πολιτικό σχεδιασμό. Ανήκει στους ανθρώπους που τη δημιούργησαν και στις επόμενες γενιές που δικαιούνται να τη γνωρίσουν.
Το ερώτημα πλέον είναι απλό: θα επιλέξουμε να διασώσουμε την ιστορία μας ή θα περιμένουμε, όπως στο Κονάκι, να πέσει μόνη της στο έδαφος; Γιατί τα μνημεία δεν χάνονται από τον χρόνο. Χάνονται πρώτα από την αδιαφορία. Και ευτυχώς σε αυτόν τον τόπο υπάρχουν κι αυτοί που νοιάζονται και δεν είναι αδιάφοροι.
