Το νέο νομοσχέδιο του υπουργείου Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας φέρνει μια ουσιαστική αναδιάρθρωση στη φιλοσοφία και τον τρόπο εφαρμογής των καθαρισμών οικοπέδων, μετατρέποντας μια μέχρι σήμερα αποσπασματική πρακτική σε οργανωμένη, ψηφιακά υποστηριζόμενη διαδικασία πρόληψης.
Κεντρικός άξονας της μεταρρύθμισης είναι η αναμόρφωση του Εθνικού Μητρώου Τήρησης Μέτρων Προληπτικής Πυροπροστασίας, το οποίο πλέον δεν θα περιορίζεται στην απλή καταγραφή υποχρεώσεων, αλλά θα συνδέεται με δηλώσεις, ελέγχους και παρεμβάσεις των αρμόδιων αρχών.
Η περίοδος καθαρισμού και δήλωσης παρατείνεται έως τις 15 Ιουνίου, δίνοντας στους ιδιοκτήτες επαρκή χρόνο συμμόρφωσης και στους ελεγκτικούς μηχανισμούς καλύτερο επιχειρησιακό σχεδιασμό.
Από την 1η Απριλίου έως τη λήξη της προθεσμίας, οι υπόχρεοι οφείλουν να καθαρίζουν και να συντηρούν τα οικόπεδά τους καθ’ όλη τη διάρκεια της αντιπυρικής περιόδου.
Καθοριστική αλλαγή αποτελεί η «καθετοποίηση» της διαδικασίας: οι δήμοι αναλαμβάνουν την ενημέρωση των ιδιοκτητών, τους δειγματοληπτικούς ελέγχους και, όπου χρειάζεται, τον αυτεπάγγελτο καθαρισμό.
Η Πυροσβεστική θα παρεμβαίνει σε περιπτώσεις καταγγελιών, θα επιβάλλει πρόστιμα και θα ενημερώνει τους δήμους για άμεση αποκατάσταση.
Το νέο πλαίσιο εισάγει αναλογική κλιμάκωση κυρώσεων, διαχωρίζοντας τη μη υποβολή δήλωσης από τον μη καθαρισμό. Το πρόστιμο για μη καθαρισμό ορίζεται στο 1 ευρώ/τ.μ., με όρια 200–2.000 ευρώ, ενώ η μη δήλωση με καθαρισμένο οικόπεδο τιμωρείται με 100 ευρώ.
Προβλέπεται επίσης μείωση προστίμων σε περίπτωση άμεσης συμμόρφωσης. Τέλος, θεσπίζονται μηχανισμοί άμεσης παρέμβασης σε περιπτώσεις υψηλού κινδύνου, ειδικές ρυθμίσεις για πολίτες χωρίς πρόσβαση σε ψηφιακές υπηρεσίες και δυνατότητα παράτασης προθεσμιών λόγω κλιματικών συνθηκών.
Με αυτές τις αλλαγές, το νομοσχέδιο επιχειρεί να δημιουργήσει ένα σαφές, δίκαιο και λειτουργικό σύστημα πρόληψης πυρκαγιών σε εθνικό επίπεδο.
