Η Ευρώπη αλλάζει τον συγκοινωνιακό της χάρτη με ένα από τα πιο φιλόδοξα έργα των τελευταίων δεκαετιών: τον διεθνή αυτοκινητόδρομο Via Carpatia,
έναν νέο οδικό διάδρομο μήκους περίπου 3.000 χιλιομέτρων που θα ενώνει τον ευρωπαϊκό Βορρά με τον Νότο και θα καταλήγει στη Θεσσαλονίκη.
Ο άξονας θα διασχίζει επτά χώρες —Λιθουανία, Πολωνία, Σλοβακία, Ουγγαρία, Ρουμανία, Βουλγαρία και Ελλάδα— ενώ η Τουρκία έχει ήδη εκδηλώσει ενδιαφέρον και συμμετοχή, με προγραμματισμένη σύνδεση μέσω της περιοχής Σβίλενγκραντ–Αδριανούπολης.
Η Via Carpatia βασίζεται στην αναβάθμιση και ένωση υφιστάμενων εθνικών οδών, ώστε να δημιουργηθεί ένα ενιαίο δίκτυο υψηλών προδιαγραφών, ικανό να ενισχύσει τις μεταφορές, το εμπόριο και τη διασυνοριακή συνεργασία.
Η ιδέα παρουσιάστηκε για πρώτη φορά το 2006, ενώ η σημερινή της μορφή διαμορφώθηκε το 2010, όταν στο έργο προσχώρησαν Ρουμανία, Βουλγαρία και Ελλάδα.
Οι πρώτες εργασίες ξεκίνησαν την περίοδο 2010–2015, κυρίως σε Πολωνία και Ουγγαρία, όπου υφιστάμενοι δρόμοι μετατράπηκαν σε σύγχρονους αυτοκινητοδρόμους ταχείας κυκλοφορίας.
Η ονομασία Via Carpatia παραπέμπει στα Καρπάθια Όρη, ενώ θυμίζει σκόπιμα τις μεγάλες οδικές αρτηρίες της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας.
Ο νέος διάδρομος αναμένεται να αποτελέσει τη «ραχοκοκαλιά» της ανατολικής Ευρώπης, προσφέροντας ισχυρή οικονομική ώθηση στις περιοχές από τις οποίες θα διέρχεται και ενισχύοντας τη διασύνδεση χωρών που μέχρι σήμερα είχαν περιορισμένη οδική επικοινωνία.
Με ορίζοντα ολοκλήρωσης το 2030, η Via Carpatia φιλοδοξεί να γίνει ένας από τους σημαντικότερους άξονες της Ευρώπης, με τη Θεσσαλονίκη να αποκτά κομβικό ρόλο στο νέο δίκτυο μεταφορών.
