Μετά από οκτώ δεκαετίες ακινησίας, το Κληρονομικό Δίκαιο στην Ελλάδα αλλάζει ριζικά. Το Υπουργείο Δικαιοσύνης, υπό την καθοδήγηση του καθηγητή Νομικής Απόστολου Γεωργιάδη, προχωρά σε θεσμικές τομές που αναμένεται να ανακουφίσουν χιλιάδες πολίτες και να αποκαταστήσουν την εμπιστοσύνη στη διαδικασία της κληρονομιάς.
Μία από τις πιο σημαντικές αλλαγές αφορά την προστασία των κληρονόμων από τα χρέη του αποβιώσαντος:
- Οι κληρονόμοι θα μπορούν να αποδέχονται την κληρονομιά χωρίς να επιβαρύνονται προσωπικά.
- Τα χρέη θα εξοφλούνται αποκλειστικά από την κληρονομούμενη περιουσία, μέχρι του ποσού της αξίας της.
- Αν η περιουσία δεν επαρκεί, το υπόλοιπο της οφειλής θα διαγράφεται.
- Αν η αξία της περιουσίας υπερβαίνει τα χρέη, το υπόλοιπο παραμένει στους κληρονόμους.
Το νέο πλαίσιο διατηρεί τις ιδιόχειρες διαθήκες, αλλά:
- Ενισχύει τη διαφάνεια με πραγματογνωμοσύνες γραφολόγων και εξέταση μαρτύρων για γνησιότητα.
- Καθιερώνει την ηλεκτρονική δημοσίευση μέσω πλατφόρμας από συμβολαιογράφους.
Η χορήγηση κληρονομητηρίων θα γίνεται πλέον με πράξη δικηγόρου, αντί του ειρηνοδίκη.
Για πρώτη φορά εισάγεται ο θεσμός των κληρονομικών συμβάσεων:
- Ο διαθέτης μπορεί εν ζωή να συμφωνεί με τους κληρονόμους του για την κατανομή της περιουσίας.
- Οι συμφωνίες αυτές παρακάμπτουν τους περιορισμούς της νόμιμης μοίρας και είναι δικαστικά δεσμευτικές.
- Δίνεται δυνατότητα για ανταποδοτικές συμφωνίες, όπως γηροκόμηση ή οικονομική στήριξη.
Η νόμιμη μοίρα του επιζώντος συζύγου αυξάνεται:
- Από 25% σε 33,3% της περιουσίας.
- Τα παιδιά λαμβάνουν πλέον 66,7% αντί για 75%.
- Αν κάποιος συγγενής παραλειφθεί από τη διαθήκη, δεν αποκτά δικαίωμα επί του ακινήτου, αλλά δικαιούται αποζημίωση.
Αυτές οι αλλαγές αναμένεται να τεθούν σε ισχύ από τις αρχές του 2026, μετά την ολοκλήρωση της δημόσιας διαβούλευσης.
Πρόκειται για μια βαθιά αναμόρφωση που φέρνει δικαιοσύνη, διαφάνεια και ασφάλεια σε μια διαδικασία που μέχρι σήμερα προκαλούσε φόβο και αβεβαιότητα.
