Με μια κοινή Συνέντευξη Τύπου, τα Υπουργεία Υγείας, Ψηφιακής Διακυβέρνησης & Τεχνητής Νοημοσύνης και Προστασίας του Πολίτη παρουσίασαν τον νέο «Οδικό Χάρτη και Επιχειρησιακό Σχέδιο» για την καθολική εφαρμογή της απαγόρευσης πώλησης καπνικών προϊόντων και αλκοόλ σε ανηλίκους.
Η πρωτοβουλία, που ανακοινώθηκε από τους Υπουργούς Άδωνι Γεωργιάδη, Δημήτρη Παπαστεργίου, Μιχάλη Χρυσοχοΐδη και τον Υφυπουργό Υγείας Δημήτρη Βαρτζόπουλο, αποτελεί μια από τις πιο ολοκληρωμένες μεταρρυθμίσεις στον τομέα της δημόσιας υγείας των τελευταίων ετών.
Κεντρικός στόχος του νέου πλαισίου είναι η ουσιαστική προστασία των ανηλίκων και η πρόληψη της εξάρτησης από καπνό, νικοτίνη και αλκοόλ σε νεαρή ηλικία.
Το σχέδιο οργανώνεται γύρω από πέντε βασικούς άξονες:
- την πρόληψη,
- την ενίσχυση της εποπτείας της αγοράς,
- τη ρύθμιση νέων προϊόντων νικοτίνης,
- τη δημιουργία ψηφιακού μητρώου ελέγχου
- και την αυστηροποίηση των κυρώσεων.
Για πρώτη φορά εισάγεται καθολική και ρητή απαγόρευση πώλησης, διάθεσης και προσφοράς των συγκεκριμένων προϊόντων σε ανηλίκους, ενώ η ευθύνη για την εξακρίβωση της ηλικίας μεταφέρεται αποκλειστικά στον πωλητή.
Η πώληση μέσω αυτόματων μηχανημάτων απαγορεύεται πλήρως. Κομβικό στοιχείο της μεταρρύθμισης αποτελεί η ψηφιακή επαλήθευση ηλικίας μέσω των εφαρμογών Gov.gr Wallet και Kids Wallet.
Στα σημεία λιανικής, ο πωλητής δημιουργεί ένα QR code, το οποίο ο αγοραστής σκανάρει για να επιβεβαιωθεί η ενηλικότητά του.
Το σύστημα εμφανίζει μόνο πράσινη ή κόκκινη ένδειξη, χωρίς να αποκαλύπτει την ακριβή ηλικία, διασφαλίζοντας την προστασία των προσωπικών δεδομένων.
Η ίδια διαδικασία θα επεκταθεί και στις διαδικτυακές αγορές μετά από μεταβατικό διάστημα προσαρμογής.
Παράλληλα, θεσπίζεται το Ψηφιακό Μητρώο Ελέγχου Προϊόντων (alto.gov.gr), στο οποίο υποχρεούνται να εγγραφούν όλα τα φυσικά και νομικά πρόσωπα που πωλούν καπνό, νικοτίνη και αλκοόλ.
Με αυτόν τον τρόπο επιτυγχάνεται πλήρης χαρτογράφηση της αγοράς και διευκολύνεται ο στοχευμένος έλεγχος από τις αρμόδιες αρχές.
Η εγγραφή στο μητρώο συνοδεύεται από έγγραφο με QR code, το οποίο μπορεί να ελεγχθεί επιτόπου από τις αρχές.
Το νέο πλαίσιο ρυθμίζει επίσης τα σύγχρονα προϊόντα νικοτίνης, όπως τα θερμαινόμενα προϊόντα και τα νικοτινούχα σακουλάκια, τα οποία θα διατίθενται μόνο από υπάλληλο και σε ειδικές προθήκες.
Επιπλέον, απαγορεύεται η είσοδος ανηλίκων σε αμιγείς χώρους διασκέδασης, με εξαίρεση ιδιωτικές εκδηλώσεις που δηλώνονται υποχρεωτικά στην πλατφόρμα events.gov.gr.
Η εφαρμογή του πλαισίου συνοδεύεται από αυστηρές ποινικές κυρώσεις. Η πώληση ή διάθεση καπνού και αλκοόλ σε ανηλίκους αποτελεί πλέον ποινικό αδίκημα, με ποινές φυλάκισης έως τρία έτη και χρηματικά πρόστιμα.
Ήδη, από την έναρξη εφαρμογής του νόμου τον Ιούλιο του 2025 έως τον Μάρτιο του 2026, έχουν πραγματοποιηθεί πάνω από 82.000 έλεγχοι, με 313 συλλήψεις και 433 δικογραφίες.
Οι υπουργοί τόνισαν ότι η επιτυχία της μεταρρύθμισης απαιτεί συνεργασία Πολιτείας, επαγγελματιών και κοινωνίας.
Με την αξιοποίηση της τεχνολογίας, την ενίσχυση των ελέγχων και την αυστηροποίηση των κυρώσεων, η χώρα κάνει ένα αποφασιστικό βήμα για την προστασία της νέας γενιάς και την ενίσχυση της δημόσιας υγείας.
