Το απόγευμα της Τετάρτης, 12ης Αυγούστου, ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Βεροίας, Ναούσης και Καμπανίας κ. Παντελεήμων χοροστάτησε στον Εσπερινό και στη Μικρή Παράκληση της Υπεραγίας Θεοτόκου
και κήρυξε τον θείο λόγο στην Ιερά Μονή Αγίων Πάντων Παλατιτσίων, όπου θησαυρίζεται πιστό αντίγραφο της θαυματουργού Ιεράς Εικόνος της Παναγίας της Παραμυθίας από την Ιερά Μεγίστη Μονή Βατοπαιδίου του Αγίου Όρους.
Ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης μας κ. Παντελεήμων κηρύττοντας τον θείο λόγο ανέφερε μεταξύ άλλων «Ὅτι ἐπέβλεψεν ἐπί τήν ταπείνωσιν τῆς δούλης αὐτοῦ».
Στόν Μικρό Παρακλητικό Κανόνα πρός τήν Κυρία Θεοτόκο, πού ψάλαμε ἀπόψε, σύμφωνα μέ τό Τυπικό τῆς Ἐκκλησίας μας, ὅρισαν οἱ θεοφόροι Πατέρες νά διαβάζεται τό εὐαγγελικό ἀνάγνωσμα ἀπό τόν ἱερό εὐαγγελιστή Λουκᾶ, πού μᾶς διέσωσε τήν εὐχαριστήρια ὠδή τῆς Παναγίας μας πρός τόν Θεό, τήν ὁποία εἶπε κατά τήν ἐπίσκεψή της στό σπίτι τῆς Ἐλισάβετ, τῆς μητέρας τοῦ τιμίου Προδρόμου.
Ἡ ὠδή αὐτή εἶναι ἀπό τούς ἐλάχιστους λόγους τῆς Ὑπεραγίας Θεοτόκου, τούς ὁποίους μᾶς διέσωσαν οἱ ἱεροί εὐαγγελιστές, καί μᾶς ἀποκαλύπτει τόν λόγο γιά τόν ὁποῖο τήν ἐπέλεξε ὁ Θεός μεταξύ ἑκατομμυρίων γυναικῶν, γιά νά γίνει αὐτή πού θά δάνειζε στόν Υἱό του τήν ἀνθρώπινη σάρκα καί θά γινόταν συνεργός του στήν πραγματοποίηση τοῦ σχεδίου τῆς θείας οἰκονομίας γιά τή σωτηρία τῶν ἀνθρώπων. Καί τόν λόγο αὐτό τόν διατυπώνει μέ μία μόνο φράση, αὐτή πού προέταξα τῆς ὁμιλίας μου.
«Ὅτι ἐπέβλεψεν ἐπί τήν ταπείνωσιν τῆς δούλης αὐτοῦ».
Πῶς ἐκφράζεται ὅμως ἡ ταπείνωση τῆς Κυρίας Θεοτόκου καί τί ἔχει νά διδάξει σέ ἐμᾶς;
Ἡ ταπείνωση ἐκφράζεται πρωτίστως μέ τήν ὑπακοή τῆς Παναγίας Παρθένου. Ἡ ζωή της ἦταν ζωή ὑπακοῆς καί ἡ ὑπακοή ἦταν ἡ ζωή της. Τριῶν ἐτῶν, ὑπακούοντας στήν ἀπόφαση τῶν γονέων της, τῶν εὐσεβῶν Ἰωακείμ καί Ἄννης, ἀφιερώθηκε στόν ναό τοῦ Σολομῶντος καί ἔμεινε ἐκεῖ μέχρι τήν ἡμέρα πού ἀνέλαβε τή φροντίδα της ὁ δίκαιος Ἰωσήφ. Ἀκόμη ὅμως πιό ἐντυπωσιακή ὅμως ἦταν ἡ ὑπακοή της στό μήνυμα πού τῆς μετέφερε ὁ ἀρχάγγελος Γαβριήλ τήν ἡμέρα τοῦ Εὐαγγελισμοῦ της. Τί εἶπε; «Ἰδού ἡ δούλη Κυρίου γένοιτό μοι κατά τό ρῆμα σου».
Πόσο μεγάλη ὑπακοή κρύβει αὐτή ἡ φράση! Ἡ Παναγία Παρθένος ὑπακούει χωρίς ἐρωτήσεις καί χωρίς προϋποθέσεις σέ μία πρόσκληση πού τῆς ἀλλάζει ριζικά τή ζωή καί μάλιστα χωρίς νά γνωρίζει ἀκριβῶς μέ ποιόν τρόπο. Αὐτή ἡ ἀπροϋπόθετη καί τελεία ὑπακοή εἶναι τό μεγαλεῖο τῆς Παναγίας καί τῆς ταπεινώσεώς της.
Τό δεύτερο στοιχεῖο μέ τό ὁποῖο ἐκφράζεται ἡ ταπείνωση τῆς Ὑπεραγίας Θεοτόκου εἶναι ἡ σιωπή. Στά τριάντα τρία χρόνια τῆς ζωῆς τοῦ Χριστοῦ καί ἰδιαιτέρως στά τρία χρόνια τοῦ δημοσίου βίου του ἡ Παναγία μας εἶναι παροῦσα, εἶναι δίπλα στόν Υἱό της, ἀλλά δέν ἀναμιγνύεται, δέν ἐκφράζει τήν ἄποψή της ἤ τήν ὁποιαδήποτε ἐπιθυμία της, δέν ἐπεμβαίνει στή ζωή καί τό ἔργο του.
Πόσες γυναῖκες, πόσοι ἄνθρωποι πού ἔχουν κάποια συγγένεια ἤ σχέση μέ ἕνα ἐπίσημο πρόσωπο προσπαθοῦν νά τό ἐπηρεάσουν, ζητοῦν ἐξυπηρετήσεις, μεταφέρουν δῆθεν τίς ἀπόψεις καί τίς ἀποφάσεις του, καί καυχῶνται γιά τή σχέση τους, γιατί νομίζουν ὅτι μέ τόν τρόπο αὐτό ἔχουν καί οἱ ἴδιοι ἀξία.
Ἡ Παναγία Μητέρα τοῦ Κυρίου μας παραμένει ὅμως σιωπηλή καί διακριτική, δέν ἐπιδιώκει νά κερδίσει δόξα, τιμή καί φήμη ὡς Μητέρα τοῦ Θεοῦ, ἐπιβεβαιώνοντας μέ τή σιωπή της τήν ταπείνωσή της.
Τό τρίτο στοιχεῖο πού ἐκφράζει τήν ταπείνωση τῆς Κυρίας Θεοτόκου εἶναι ἡ ὑπομονή. Ἀπό τήν ὥρα τῆς γεννήσεως τοῦ Χριστοῦ μέχρι τόν Γολγοθᾶ καί τή Σταύρωση τοῦ Υἱοῦ της ἡ Παναγία μας ἦλθε ἀντιμέτωπη μέ δύσκολες καί θλιβερές καταστάσεις καί αἰσθάνθηκε, κατά τήν προφητεία τοῦ δικαίου Συμεών, πολλές φορές νά διαπερνᾶ τήν ψυχή της ρομφαία δίστομος. Ποτέ ὅμως δέν δυσανασχέτησε, ποτέ δέν διαμαρτυρήθηκε, ποτέ δέν παραπονέθηκε, ποτέ δέν γόγγυσε, διότι ὁ ταπεινός ἄνθρωπος γνωρίζει νά ὑπομένει, γιατί ἔχει ἐμπιστοσύνη στήν ἀγάπη τοῦ Θεοῦ καί ἔχει μάθει νά ὑπακούει στό θέλημά του.
Ἡ Ὑπεραγία Θεοτόκος μέ τήν ταπείνωσή της, ἡ ὁποία ἐκφραζόταν, ὅπως εἴπαμε, μέ τήν ὑπακοή, μέ τή σιωπή καί μέ τήν ὑπομονή της «εὗρε χάριν παρά τῷ Θεῷ». Ὁ Θεός ἐπέβλεψε ἐπί τήν ταπείνωσίν της καί τήν ἀνέδειξε ὄντως «κεχαριτωμένη», πλήρη δηλαδή τῆς χάριτός του, ἡ ὁποία τήν συνόδευε σέ ὅλη της τή ζωή καί τήν ἁγίασε.
Ἄν, λοιπόν, καί ἐμεῖς θέλουμε νά ἔχουμε τή χάρη τοῦ Θεοῦ, χωρίς τήν ὁποία δέν μποροῦμε νά ἐπιτύχουμε τίποτε στή ζωή μας, ἄς φροντίσουμε καί ἄς ἀγωνισθοῦμε νά ἀποκτήσουμε τίς τρεῖς αὐτές ἀρετές, γιά τίς ὁποῖες διακρινόταν ἡ Κυρία Θεοτόκος, τήν ὑπακοή, τή σιωπή καί τήν ὑπομονή, συνισταμένη τῶν ὁποίων εἶναι ἡ ταπείνωση. Διότι, ἐάν δέν ἀποκτήσουμε αὐτές τίς ἀρετές, τότε μπορεῖ νά νομίζουμε ὅτι ἔχουμε ταπείνωση, ἀλλά στήν πραγματικότητα ἡ ταπείνωσή μας εἶναι ἐπιφανειακή, εἶναι ταπείνωση στά λόγια καί ὄχι στήν πράξη, ἡ ὁποία δέν φέρνει τή χάρη τοῦ Θεοῦ στήν ψυχή μας.
Ἄς προσπαθήσουμε, λοιπόν, νά ἔχουμε τή γνήσια ταπείνωση πού στηρίζεται στίς τρεῖς ἀρετές πού προανέφερα, γιά νά ἐπιβλέψει ὁ Θεός καί σέ μᾶς καί νά μᾶς ἀξιώσει τῆς χάριτός του, διά πρεσβειῶν καί τῆς Κυρίας Θεοτόκου.
