Η 18η Οκτωβρίου αποτελεί μία από τις σημαντικότερες ημερομηνίες στην ιστορία της Αλεξάνδρειας Ημαθίας, καθώς την ημέρα αυτή, το 1912, η πόλη απελευθερώθηκε από τον οθωμανικό ζυγό και εντάχθηκε οριστικά στον εθνικό κορμό της Ελλάδας.
Η απελευθέρωση της τότε κωμόπολης του Γιδά πραγματοποιήθηκε κατά τη διάρκεια του Α' Βαλκανικού Πολέμου, όταν ο Ελληνικός Στρατός προέλαυνε νικηφόρα στη Μακεδονία μετά τις επιτυχίες του στο Σαραντάπορο, τη Βέροια και την Κατερίνη.
Τις ημέρες που προηγήθηκαν, οι οθωμανικές δυνάμεις υποχωρούσαν προς τη Θεσσαλονίκη, περνώντας τον Αλιάκμονα και εγκαταλείποντας σταδιακά την περιοχή του Ρουμλουκιού.
Οι κάτοικοι περίμεναν με αγωνία τον ερχομό των ελληνικών στρατευμάτων, που θα έβαζαν τέλος σε αιώνες σκλαβιάς.
Σύμφωνα με τα ιστορικά στοιχεία που έχουν καταγραφεί, τα περισσότερα χωριά του Ρουμλουκιού είχαν ήδη εκκενωθεί από τουρκικά στρατεύματα από το βράδυ της 16ης Οκτωβρίου 1912, ενώ η προέλαση του ελληνικού στρατού στην περιοχή ήταν συνεχής και συντονισμένη.
Η απελευθέρωση του Γιδά στις 18 Οκτωβρίου αποτέλεσε κομβικό γεγονός για την ευρύτερη περιοχή, λίγες μόλις ημέρες πριν από την απελευθέρωση της Θεσσαλονίκης στις 26 Οκτωβρίου 1912.
Από τότε και κάθε χρόνο, η Αλεξάνδρεια τιμά την ιστορική αυτή επέτειο με δοξολογίες, καταθέσεις στεφάνων και εκδηλώσεις μνήμης, αποδίδοντας φόρο τιμής στους ανθρώπους που αγωνίστηκαν για την ελευθερία της Μακεδονίας και της πατρίδας.
Σήμερα, 114 χρόνια μετά τα γεγονότα εκείνης της εποχής, η επέτειος της 18ης Οκτωβρίου παραμένει σύμβολο εθνικής υπερηφάνειας και ιστορικής μνήμης για τους κατοίκους της Αλεξάνδρειας.
Είναι μια ημέρα που υπενθυμίζει τον αγώνα των προγόνων μας για ελευθερία και αυτοδιάθεση, αλλά και το χρέος των νεότερων γενεών να διαφυλάξουν την ιστορική κληρονομιά του τόπου.
Χρόνια πολλά στην Αλεξάνδρεια, στην πόλη που στις 18 Οκτωβρίου 1912 γνώρισε το σπουδαιότερο ίσως κεφάλαιο της νεότερης ιστορίας της: την Απελευθέρωση
