Σε νέο πεδίο πολιτικής και εθνοτικής αντιπαράθεσης εξελίσσεται η χρήση του «Ήλιου της Βεργίνας» από σλαβόφωνες οργανώσεις στην Αλβανία, μετά το σαφές αίτημα των αλβανικών αρχών να σταματήσει η χρήση αρχαιοελληνικών συμβόλων.
Η αντίδραση των ΜΜΕ των Σκοπίων υπήρξε άμεση, κάνοντας λόγο για διακρίσεις εις βάρος της μειονότητας, ενώ η Αθήνα παρακολουθεί τις εξελίξεις θεωρώντας ότι επιβεβαιώνονται οι πάγιες θέσεις της περί πολιτιστικής οικειοποίησης.
Η πρόεδρος της Επιτροπής για τις Εθνικές Μειονότητες της Αλβανίας, Κωνσταντίνα Μπεζάνι, κάλεσε επίσημα οργανώσεις όπως ο Σύλλογος «Ίλιντεν» και τον Δήμο Πούστετς να αποσύρουν τον Μακεδονικό Ήλιο από τις δημόσιες δραστηριότητές τους.
Η αλβανική πλευρά στηρίζει τη θέση της στο γεγονός ότι το σύμβολο είναι ιστορικά ελληνικό και ότι η χρήση του έχει ρυθμιστεί διεθνώς μέσω της Συμφωνίας των Πρεσπών.
Στην ετήσια έκθεσή του για το 2025, το κόμμα των Νοτιοσλάβων στην Αλβανία (MAEI) καταγγέλλει ότι η κοινότητα υφίσταται πιέσεις και περιορισμούς στην πολιτιστική της έκφραση.
Σκοπιανά μέσα ενημέρωσης υποστηρίζουν ότι η απαγόρευση παραβιάζει την Ευρωπαϊκή Σύμβαση-Πλαίσιο για την Προστασία των Εθνικών Μειονοτήτων, η οποία κατοχυρώνει το δικαίωμα χρήσης παραδοσιακών εμβλημάτων.
Ένα από τα πιο αμφιλεγόμενα σημεία είναι ο ισχυρισμός ότι ο Ήλιος της Βεργίνας αποτελεί μέρος της «ιστορικής μνήμης» των σλαβόφωνων κοινοτήτων. Παρά το γεγονός ότι οι Νοτιοσλάβοι εγκαταστάθηκαν στην περιοχή πολλούς αιώνες μετά την αρχαιότητα, οργανώσεις επηρεασμένες από την εθνικιστική πολιτική της εποχής Γκρούεφσκι επιχειρούν να συνδέσουν την ταυτότητά τους με τους αρχαίους Μακεδόνες, παρουσιάζοντας την απαγόρευση ως «απόπειρα αφομοίωσης».
Αναλυτές στα Σκόπια υποστηρίζουν ότι η Συμφωνία των Πρεσπών δεσμεύει μόνο τους κρατικούς θεσμούς της Βόρειας Μακεδονίας και δεν μπορεί να επιβληθεί σε μειονότητες άλλων χωρών, όπως η Αλβανία.
Παράλληλα, κάνουν λόγο για «επιλεκτική εφαρμογή» των κανόνων, σημειώνοντας ότι άλλες μειονότητες —όπως η ελληνική και η σερβική— χρησιμοποιούν ελεύθερα τα εθνικά τους σύμβολα χωρίς παρεμβάσεις.
