Ο χειμώνας που έρχεται μπορεί να θυμίσει σκηνές από το μακρινό 1987, όταν η Ελλάδα «θάφτηκε» κάτω από χιόνι για εβδομάδες. Η κλιματική αλλαγή και η αστάθεια των Jet Streams αυξάνουν την πιθανότητα επανάληψης ενός σπάνιου, αλλά καταστροφικού φαινομένου.
Ενώ η θερμοκρασία του πλανήτη ανεβαίνει σταθερά από την προβιομηχανική εποχή και έχει φτάσει περίπου στο +1,2°C, οι ερευνητές καταγράφουν φαινόμενα που μοιάζουν να έρχονται σε αντίθεση με αυτήν την τάση.
Ξηρασίες, παρατεταμένοι ζεστοί χειμώνες και καύσωνες «συγκατοικούν» με πλημμύρες, καταιγίδες και χιονοθύελλες που θυμίζουν άλλες εποχές. Στη χώρα μας, η Θεσσαλία βίωσε τα τελευταία χρόνια ανυπολόγιστες καταστροφές από πλημμύρες.
Την ίδια ώρα, βορειότερες περιοχές δοκιμάστηκαν από παρατεταμένους χειμώνες και πυκνά χιόνια. Το ερώτημα που προκύπτει είναι ξεκάθαρο: πώς συνδέεται η υπερθέρμανση του πλανήτη με την τοπική κακοκαιρία που χτυπά διαφορετικά κάθε γωνιά της Ελλάδας;
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί ο Μάρτιος του 1987. Για περίπου 20 ημέρες, η χώρα βίωσε συνεχόμενες χιονοπτώσεις που παρέλυσαν την οικονομική και κοινωνική δραστηριότητα.
Τα σχολεία και τα καταστήματα έκλεισαν, τα χιόνια έφτασαν σε ύψος-ρεκόρ και η καθημερινότητα άλλαξε δραματικά. Η αιτία τότε ήταν το μπλοκάρισμα του Jet Stream, ενός ισχυρού ρεύματος αέρα που κινείται σε μεγάλα υψόμετρα και συνήθως μεταφέρει τις κακοκαιρίες από δυτικά προς ανατολικά.
Όταν το ρεύμα αυτό «παγώσει», η κακοκαιρία μένει καθηλωμένη πάνω από μία περιοχή για μέρες. Αυτό ακριβώς συνέβη το 1987 και είναι το φαινόμενο που φοβούνται οι επιστήμονες ότι ίσως ξαναδούμε το 2026.
Σύμφωνα με τις μελέτες, η κλιματική αλλαγή επιβραδύνει τα Jet Streams ή τα αφήνει στάσιμα. Έτσι, αν ένα ψυχρό μέτωπο εγκλωβιστεί πάνω από την Ελλάδα, μπορεί να φέρει πολυήμερες χιονοπτώσεις αντί για απλές βροχές.
Οι ειδικοί προειδοποιούν ότι τέτοιες κακοκαιρίες, αν και σπάνιες, δεν μπορούν να αποκλειστούν για τον επερχόμενο χειμώνα. Αν επαναληφθεί ένα φαινόμενο σαν εκείνο του 1987, η Ελλάδα θα βρεθεί αντιμέτωπη με πρωτόγνωρες προκλήσεις.
Οι ειδικοί τονίζουν ότι η κλιματική αλλαγή δεν σημαίνει μόνο πιο ζεστές μέρες, αλλά και ακραίες αντιθέσεις: ξηρασίες δίπλα σε πλημμύρες, ήπιους χειμώνες δίπλα σε χιονοθύελλες.
Ο χειμώνας του 2026 μπορεί να αποτελέσει ακόμη μία υπενθύμιση ότι ο καιρός πλέον δεν ακολουθεί «κανόνες».
