Η Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας βρίσκεται αντιμέτωπη με ένα οξύ δημογραφικό πρόβλημα, όπως καταγράφεται σε μελέτη της Palmos Analysis που παρουσιάστηκε από την Αντιπεριφερειάρχη Υγείας και Κοινωνικής Αλληλεγγύης, Μελίνα Δερμεντζοπούλου.
Η έρευνα αποτυπώνει με ακρίβεια τις αιτίες που αποτρέπουν τους νέους από την τεκνοποίηση, ενώ αναδεικνύει τις βαθιές κοινωνικές και οικονομικές μεταβολές που συντελούνται στην περιοχή.
Αριθμοί που προβληματίζουν
Το 30% των πολιτών ηλικίας 17–44 ετών δηλώνουν ότι δεν επιθυμούν ή διστάζουν να αποκτήσουν παιδιά. Το ηλικιακό όριο τεκνοποίησης ανεβαίνει στα 35 έτη, με την απόφαση για παιδί να μετατίθεται όλο και πιο αργά. Το 29% δεν έχει παιδιά, ενώ το 25% έχει παιδιά έως 17 ετών.
Το 70% των ερωτηθέντων ζουν με εισόδημα που καλύπτει ίσα-ίσα τις ανάγκες τους, ενώ το 11% αναγκάζεται να δανείζεται ή να ξοδεύει από αποταμιεύσεις.
Ανεργία, ακρίβεια και έλλειψη θέσεων εργασίας είναι οι βασικοί αποτρεπτικοί παράγοντες. Η προσωπική επαγγελματική εξέλιξη και ο τρόπος ζωής λειτουργούν επίσης ανασταλτικά.
Το 53% θεωρεί ότι η έλλειψη καλά αμειβόμενων θέσεων εργασίας είναι η κύρια αιτία του δημογραφικού προβλήματος. Το 40% πιστεύει ότι οι νέοι επιλέγουν συνειδητά να μην κάνουν παιδιά, ενώ το 28% αποδίδει το πρόβλημα στην έλλειψη προοπτικών ανάπτυξης.
Η δημιουργία οικογένειας δεν σημαίνει πλέον τεκνοποίηση: τα δύο στοιχεία αποσυνδέονται. Μείωση των θρησκευτικών γάμων, αύξηση των πολιτικών γάμων και των σύμφωνων συμβίωσης.
Οι γονείς παίζουν σημαντικό ρόλο στην ανατροφή των παιδιών, με το 50% των νέων γονέων να δηλώνουν ότι βοηθούν ή μπορούν να βοηθήσουν. Το 25% των παιδιών ηλικίας 18–35 ετών έχουν ήδη μετακομίσει εκτός ΠΚΜ.
Το 31% σχεδιάζουν να φύγουν στο μέλλον, κυρίως λόγω εργασιακών συνθηκών. Η μετανάστευση αφορά τόσο το εσωτερικό της χώρας όσο και το εξωτερικό.
Οι ερωτώμενοι προτείνουν συγκεκριμένα μέτρα για την αντιμετώπιση του δημογραφικού:
Αύξηση επιδόματος παιδιού/τεκνοποίησης 47%
Κίνητρα για νέους εργαζόμενους 46%
Μέτρα για το στεγαστικό 44%
Κίνητρα για επιχειρήσεις 40%
Άδεια μητρότητας/πατρότητας 27%
Δημόσιες υποδομές φροντίδας παιδιών 22%
Επέκταση ολοήμερων σχολείων 14%
Σχολές γονέων 6%
Ένταξη προσφύγων 5%
Η μελέτη καταλήγει ότι το δημογραφικό πρόβλημα είναι πολυπαραγοντικό και διαρθρωτικό, απαιτώντας οικονομικές, κοινωνικές και χωρικές πολιτικές.
Η Περιφέρεια καλείται να δράσει άμεσα, αν θέλει να παραμείνει ελκυστική για νέους, οικογένειες και επενδύσεις.
